Bij het aantreden van de vorige regering vergat de bevoegde minister in zijn eerste interview te vermelden dan hij ook bevoegd was voor leefmilieu. Dat had  zeker niet met kwaad opzet te maken en het was ogenschijnlijk een detail, maar de reacties toonden duidelijk aan hoe gevoelig dit lag. Voor ons was en is leefmilieu belangrijk en niet zomaar iets dat in de marge en ten gepaste tijde ook wel zijn plaats zal krijgen. Gelukkig zien we vandaag dat de bescherming van het milieu en de vergroening van de economie een prominente plaats inneemt binnen het regeerakkoord. Vandaag worden de milieudoelstellingen zelf opnieuw de motor van het milieubeleid. En die doelstellingen zijn niet min: Zoals ook afgesproken in het Pact 2020 moet Vlaanderen in 2020 op vlak van water- en luchtkwaliteit, bodembescherming, geluidshinder en biodiversiteit even goed scoren als de andere economische topregio's in Europa." Geen kleine ambitie als je weet dat de milieukwaliteit in Île de France, het Ruhrgebied of de Nederlandse Randstad toch een stuk beter is dan bij ons. Het regeerakkoord zegt nu ook letterlijk: "Als Vlaanderen, met milieumaatregelen die Europees worden opgelegd er niet in slaagt om deze milieukwaliteitsdoelstellingen te bereiken, nemen wij bijkomende doelgerichte maatregelen". We glijden dus op vlak van uit te voeren milieumaatregelen niet af naar de laagste gemene deler van wat de 27 Europese lidstaten overeen komen.

Te lang werden door velen inspanningen voor het milieu en voor de vergroening van de economie gezien als een kost. Vandaag worden ze overduidelijk gezien als een opportuniteit.

En dat blijkt ook terecht te zijn. Vandaag lezen we in De Tijd dat volgens het Federaal Planbureau de groene economie in ons land de laatste tien jaar dermate is gegroeid dat ze vandaag evenveel mensen tewerkstelt als de luchtvaart en de auto-industrie. Met dat verschil dat de groene economie veel sterker groeit dan deze laatste. Het regeerakkoord wil deze trend nog versterken. Om het met de woorden van de Bond Beter Leefmilieu te zeggen: ‘De groene economie zit in de vezels van het regeerakkoord'.

En het blijft niet alleen bij ambitieuze doelstellingen en holle retoriek. De vergroening van de economie krijgt ook handen en voeten. Dit regeerakkoord heeft de ambitie energie- en materiaalkringlopen te sluiten. Met een stapsgewijze verstrenging van de energieprestatienormen voor woningen, het isoleren van alle daken tegen 2020, onder meer via derde investeerders die prefinancieren en uitvoeren, met een overheid die het goede voorbeeld geeft en bijvoorbeeld 100% groene stroom gaat aankopen of produceren, met de verruiming van het afvalbeleid tot een duurzaam materialenbeleid, met een aanpassing van onze elektriciteitsnetten om de stroom op zee en de hernieuwbare energie op land in het net te kunnen inschakelen en met de uitgesproken ambitie om de ambitieuze doelstellingen voor hernieuwbare energie en de terugdringing van de uitstoot van broeikasgassen maximaal en liefst volledig binnenlands te realiseren. En de collega's van Groen! mogen de 13% HE dan weinig ambitieus vinden, die 13% geldt wel voor alle energiedragers, niet alleen voor stroom ook voor warmteleveringen en motorbrandstoffen. Die 13% is de door de EC voorgestelde doelstelling die diplomatiek niet werd afgezwakt. Met die 13% zullen we - in verhouding tot het BNP - de tweede hoogste inspanning leveren van heel de EU, van de 27 Europese lidstaten. Trouwens, het Brussels regeerakkoord dat van Brussel de ecologische hoofdstad van Europa wil maken en dat door Groen! mee werd onderhandeld stelt letterlijk: Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest kan niet dezelfde vorderingen maken als het Waals en het Vlaams Gewest voor wat betreft de doelstelling die de Europese Unie België heeft opgelegd om 13 % van de energie op te wekken met behulp van hernieuwbare bronnen." Dat is de handdoek al op voorhand in de ring gooien. En nog: "De Brusselse overheid zal er overigens geleidelijk toe verplicht worden voor 30% van het energieverbruik van de nieuw gebouwde openbare gebouwen een beroep te doen op groene energieproductie." In het Vlaams regeerakkoord, zonder Groen! aan tafel, is dat 100%.   

En we voorzien ook instrumenten en financiële middelen om de bedrijven te helpen om hier hun rol in te spelen. Door in de schoot van de Participatiemaatschappij Vlaanderen een Groen Investeringsfonds op te richten dat leningen toestaat aan bedrijven om hun eigen energie- of materialenefficiëntie te verhogen. Met een Vlaams Energiebedrijf waarin bestaande participaties worden gebundeld en voor 200 mln € aan nieuw kapitaal wordt in gestopt voor extra investeringen in groene en duurzame energiebedrijven en Vlaamse technologie, in het energiezuiniger maken van het gebouwenpatrimonium van de overheid en bij de bedrijven... .  Dat zal zorgen voor meer energie-onafhankelijkheid, meer jobs en meer bedrijven in sectoren van de toekomst. Met deze investeringen in bedrijven met toekomst, met het opbouwen van een technologische voorsprong, proberen we niet alleen het hoofd te bieden aan de economische crisis, maar ook aan de klimaatcrisis en zorgen we tegelijk voor een duurzame koopkracht.

Geert Noels gaf het ook aan in zijn commentaren op het regeerakkoord. Er zitten veel econoshock-maatregelen in dit regeerakkoord. We surfen volop op de groene innovatiegolf en deze regering wil daarop inspelen. ‘Als al de groene intenties worden gerealiseerd binnen de volgende regeerperiode, zal Vlaanderen een sprong voorwaarts hebben gemaakt en ongetwijfeld ook technologisch heel wat te bieden hebben voor de rest van de wereld.' Zo stelt hij.

De nadruk op de vergroening van onze economie, krijgt dus ook hierbuiten veel waardering. Van eminente economen, van de Bond Beter Leefmilieu, van de Vereniging voor Bos in Vlaanderen en van de Verenigde Verenigingen die verheugd zijn te lezen dat deze regering niet zal besparen op ‘sociaal kapitaal' en verder met  het middenveld wil samenwerken om samen uitvoering te geven aan het Pact 2020.

We hebben dus een ambitieus en breed gedragen regeerakkoord. We rekenen nu ook op de nieuwe ploeg om hier werk van te maken. We gaan ervan uit dat onze eigen ministers Ingrid Lieten en Freya Van Den Bossche het ambitieus energieluik en de oprichting van het Vlaams Energiebedrijf concreet invulling zullen geven. Ze voeren daarmee immers niet alleen het regeerakkoord uit, maar ook een groot deel uit het sp.a programma dat ook een sterke focus legde op steun aan de ontwikkeling van een Noordzeering, een plan voor het isoleren van alle huizen tegen 2020, de ombouw van ons elektriciteitsnet tot een "slim net"...
Iemand die niet echt zijn eigen programma zal kunnen uitvoeren is minister Philip Muyters. Die zal als minister van Ruimtelijke Ordening niet alleen moeten zorgen voor bijkomende bedrijventerreinen, maar ook voor meer bos en natuur. Het regeerakkoord stelt immers dat uitvoering zal gegeven worden aan het Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen dat inderdaad voorziet in 7000 ha extra bedrijventerreinen, maar ook in 38.000 ha bijkomende natuur en 10.000 ha extra bos. Met andere woorden: minister Muyters zal voor elke ha extra bedrijventerrein moeten zorgen voor 7 ha  bijkomend groen.

De proof of the pudding is in the eating. Het ambitieus en doorwrocht Vlaams regeerakkoord zal nu rigoureus moeten uitgevoerd worden. De Vlaamse regering krijgt daarvoor ons vertrouwen. Maar zoals we allen weten: "vertrouwen is goed, controle is beter." We zullen dan ook indien nodig onze eigen parlementaire bevoegdheden assertief invullen om ervoor te zorgen dat ons ambitieus akkoord ook effectief wordt uitgevoerd.

Bart Martens
Vlaams Parlement 15 juli 2009